Seksualiteit als uitwisseling, niet als sleutel en slot

Ik ben blij dat seksualiteit in een landelijke krant open en serieus besproken wordt. In haar column ‘Seks volgens Tobiah’ laat Tobiah Palm, aan de hand van Rosalía en de heropleving van de kuisheidsgordel, zien hoe oude symbolen opnieuw betekenis kunnen krijgen — als ritueel, kink of vorm van vrijwillig celibaat. Ze schrijft scherp en met zichtbaar plezier over autonomie, regie en zelfbescherming. Dat perspectief verdient aandacht.

Tegelijk roept haar benadering bij mij een fundamentele vraag op: wat gebeurt er met seksualiteit wanneer we haar niet organiseren — wanneer er geen sleutel, geen slot en geen rolstructuur is die de ontmoeting vooraf kadert? Wanneer ik mezelf niet uit veiligheid op slot hoef te zetten, kan ook mijn creativiteit blijven stromen.

Palm beschrijft overgave altijd binnen een kader: de sleutel ligt bij de ander, de regie is benoemd, de macht expliciet. Maar seksualiteit is méér dan spelregels, rituelen of gecontroleerde ontzegging. Ze is een ontmoeting, een stroom van energie tussen mensen. In die uitwisseling wordt de een geraakt waar de ander leeft. Voor mij betekent dat bijvoorbeeld dat de man dichter bij zijn hart komt, en ik dichter bij mijn levenskracht. Het is geen bezit, geen prestatie, geen machtswisseling, maar een circulatie van aandacht en verlangen.

Kaders, rituelen of expliciete afspraken kunnen waardevol zijn wanneer ze veiligheid bieden waar die nog niet vanzelfsprekend is, of wanneer ze spel en verbeelding openen — maar ze zijn een hulpmiddel, geen voorwaarde voor diepgang of autonomie.Toch roept het bij mij een fundamentele vraag op: wat gebeurt er met seksualiteit wanneer we haar niet organiseren, wanneer er geen sleutel, slot of rolstructuur is?

In dit licht krijgt onthouding of kuisheid een andere betekenis. Niet als ontzegging die spanning moet opwekken, niet als ritueel dat macht en controle bevestigt. Maar als zorg voor wat zich tussen twee mensen ontvouwt. Het is een wachten dat ontstaat vanuit respect en aandacht voor de uitwisseling, niet vanuit het verlangen om de ander te beheersen.

Waar Palm autonomie vaak koppelt aan alleen-zijn en controle, zie ik autonomie ook als het vermogen om bewust een grens te stellen — en die grens, wanneer het veilig voelt, ook weer los te laten. Om je over te geven aan aanwezigheid zonder script of sleutel.
Autonomie betekent voor mij niet dat ik voortdurend de regie moet houden of mezelf moet indekken met structuren. Het betekent dat ik een volwassen mens ben die haar eigen grenzen kent en kan aangeven, en erop vertrouwt dat die grenzen gerespecteerd worden. Juist dát vermogen om te voelen, te kiezen en zo nodig te stoppen, maakt het mogelijk om los te laten zonder mezelf te verliezen.

Misschien ligt hierin een van de diepste betekenissen van seksualiteit: niet dat we haar organiseren, beheersen of ritueel vormgeven, maar dat we haar laten stromen. Niet: ik maak jou van mij. Maar: ik maak jou meer, en jij mij.

Vergelijkingstabel: twee visies op seksualiteit

Dat Palm seksuele autonomie koppelt aan controle en ritueel is waardevol om te lezen. Vanuit mijn ervaring en kennis wil ik eraan toevoegen dat de kracht van seksualiteit juist vaak ontstaat wanneer we haar durven laten stromen: in vertrouwen, in uitwisseling, in het spel van wederkerigheid.

Verwijzing – Dat seksualiteit een vaste plek krijgt in een landelijke krant stemt me hoopvol. Het is een gesprek dat vraagt om meerdere stemmen, en vanuit mijn eigen ervaring en kennis draag ik daar graag aan bij — soms met instemming, soms met verdieping. Deze column is geschreven als reflectie op: Tobiah Palm, “Rosalía laat het zien: de kuisheidsgordel is populair, zelfs dé kink van 2025”, Trouw, 19 januari 2026.